การสังเกตพฤติกรรมเด็ก (Observation)

 การสังเกตพฤติกรรมเด็ก (Observation) คือ การสังเกตพฤติกรรมเด็ก (Observation) เป็นการฟัง และการเฝ้าดูพฤติกรรมที่เด็กแสดงออกตามธรรมชาติเพื่อทำความเข้าใจเกี่ยวกับพฤติกรรมของเด็ก และเพื่อประเมินพัฒนาการเด็ก

การสังเกตที่ดีควรมี

- จุดมุ่งหมาย

- มีแบบสังเกต

- กฎเกณฑ์การให้คะแนนพฤติกรรม

- มีการจดบันทึกข้อมูลเป็นหลักฐานสามารถนำมาประเมินได้

หลักทั่วไปในการสังเกตพฤติกรรมเด็ก

1. กำหนดจุดมุ่งหมายและวางแผนการสังเกต

2. เตรียมตัว เตรียมเครื่องมือ แบบสังเกต

3. ควรสังเกตครั้งละ 1 คน โดยสังเกตและพักสลับช่วงเวลา

4. จดพฤติกรรมที่ตามองเห็นเท่านั้นถ้าต้องการแปล ตีความ ควรแยกเอาไว้

การตั้งจุดมุ่งหมายในการสังเกตพฤติกรรมเด็ก

1. เพื่อประเมินความสามารถของเด็กค้นหาว่าเด็กมีความสามารถด้านใด และส่งเสริมพัฒนาการทุกด้าน

2. เพื่อวางแผนส่งเสริมพัฒนาการเด็กแต่ละคนจากข้อมูลที่ได้

3. เพื่อตรวจสอบความก้าวหน้าอย่างต่อเนื่อง

4. เพื่อศึกษาพัฒนาการด้านใดด้านหนึ่งให้ละเอียดมากขึ้น

5. เพื่อนำมาใช้เป็นข้อมูลในการแก้ปัญหา

6. เพื่อใช้เป็นข้อมูลรายงานผู้ปกครอง ผู้เกี่ยวข้อง

7. เพื่อเก็บรวบรวมข้อมูลใส่แฟ้มประวัติสำหรับแนะแนว ส่งต่อให้ชั้นเรียนที่สูงขึ้น

วิธีการสังเกตพฤติกรรมเด็กการสังเกตอย่างมีระบบ สามารถแบ่งออกเป็น2 ประเภทโดยใช้เกณฑ์ คือ

1. เกณฑ์ระบบ คือ การสังเกตแบบธรรมชาติ และ การสังเกตแบบมีโครงสร้าง

2. เกณฑ์บุคคล คือ การสังเกตโดยผู้สังเกตเข้าร่วม หรือไม่เข้าร่วมอยู่ในหมู่เด็ก

ตัวอย่างแบบบันทึกการสังเกต

-ชื่อ (เพศ) ด.ช./ ด.ญ. ...........................อายุ ............ ปี ............เดือน.............

-วัน/เดือน/ปี ........................ช่วงเวลาที่ทาการสังเกต................ครั้งที่ .............

-สถานที่ ........................................................................................

-พฤติกรรมที่ต้องการสังเกต (ระบุ) ...............................................

-แหล่งที่มา: https://www.google.com/url?sa=i&url=https%3A%2F%2Fauthenticassessment1.blogspot.com%2F2019%2F02%2Fblog-post.html&psig=AOvVaw0eRrNUmQhax6RubxYnks1H&ust=1733318548631000&source=images&cd=vfe&opi=89978449&ved=0CBQQjRxqFwoTCJDltPbYi4oDFQAAAAAdAAAAABAW

องค์ประกอบของการบันทึกการสังเกตพฤติกรรมเด็กแบ่งออกเป็น 3 ด้านใหญ่ ๆ คือ

1. การบรรยายเหตุการณ์ สถานการณ์ที่เกิดขึ้น

2. ความรู้สึกและความคิดเห็นส่วนตน

3. การตีความแปลความหมายการสรุปพฤติกรรม การเรียนรู้จากข้อมูลที่ได้

ข้อดีของการสังเกต

1. เด็กไม่ต้องใช้ความสามารถด้านอ่าน-เขียน

2. เด็กอยู่ในสภาพธรรมชาติ

3. กิจกรรมประจำวันดำเนินตามปกติ

4. ทำให้ครูได้ข้อมูลโดยตรง

5. วิธีการเหมาะสม เป็นที่ยอมรับ

ข้อจำกัดของการสังเกต

1. ไม่สามารถวัดความรู้สึกที่เกิดขึ้นภายในต้องสังเกตหลายครั้ง จึงจะเข้าใจเด็กได้

2. ประสบการณ์ของผู้สังเกต การตั้งจุดประสงค์ในการสังเกต การตีความหมายพฤติกรรม

3. ระยะเวลาและจำนวนครั้งในการสังเกต

4. ทำได้ยากขณะที่ครูมีปฏิสัมพันธ์กับเด็ก

หลักการบันทึกการสังเกตพฤติกรรมเด็ก

1. ต้องบันทึกสภาวะแวดล้อมและพฤติกรรมต่างๆ ของเด็ก และคนรอบข้างด้วย

2. รายงานตามลำดับก่อน-หลัง

3. บรรยายสิ่งที่เด็กทำได้มากกว่าที่ทำไม่ได้

4. แยกการตีความ แปลความหมายพฤติกรรมออกจากข้อมูลที่ได้จากการบันทึก